Koreaanse multinationals: opgaan, blinken en….

• Korea
• Chaebols
• Opgaan, blinken of zinken
• Ter afsluiting

De grote Koreaanse multinationals, beter bekend als chaebols , hebben een periode van snelle groei achter de rug. Tot voor kort leken de bomen tot in de hemel te groeien. De jaarlijkse winstcijfers stegen sprongsgewijs. Sinds enkele jaren lijkt de ontwikkeling van het Koreaanse Wirtschaftswunder minder soepel te verlopen. De eens zo bejubelde Koreaanse multinationale ondernemingen zijn thans veel minder competitief dan voorheen.

Ik ben van mening dat de transformatie van chaebols in multinationals die kunnen concurreren met Amerikaanse, Europese en Japanse ondernemingen uitermate moeizaam zal verlopen. Dat heeft alles te maken met de fundamenten van het internationale concurrentievoordeel van de chaebols: comparatieve in plaats ondernemingsspecifieke concurrentievoordelen. Juist vandaag de dag wordt de internationale concurrentiestrijd beslecht op basis van de laatste. De chaebols uit het Wonder van de Han rivier worden geconfronteerd met de weerbarstige wet van de remmende voorsprong. Dat zou ze weleens lelijk kunnen opbreken.

Korea

Na de desastreus verlopen Korea-oorlog was er weinig meer van Korea over. Landbouw en buitenlandse hulp waren de twee kurken waarop het zo unieke schiereiland dreef. Het land werd in politiek opzicht als een harmonica uiteengetrokken. Noord- en Zuid-Korea waren het gevolg. De Koude Oorlog werd in alle hevigheid voortgezet. Waar Noord-Korea het door de Sovjet Unie ingegeven orthodoxe communistische ideaal trouw zwoor, nam Zuid-Korea haar - door de Verenigde Staten ingegeven - toevlucht tot een mengeling van een vergaande vorm van politiek-economisch dirigisme en het enthousiast omarmde Amerikaanse kapitalisme pur sang.

Die combinatie bleek een bijzonder effect te sorteren. Waar Noord-Korea een ontwikkelingsland bleef, groeide Zuid-Korea uit tot een industriële wervelwind met groeiniveaus van meer dan 10 procent per jaar en dat gedurende een periode van meer dan dertig jaar achtereen. De economische opkomst van Zuid-Korea is dan ook op zijn minst indrukwekkend te noemen.

Die groei werd veroorzaakt door een zeer gedisciplineerd ten uitvoer gebrachte industrialisatiepolitiek, een nijver en arbeidzaam werknemersreservoir dat bereid was tegen lage lonen veel werk te verzetten, Confuciaanse normen en waarden (vergelijkbaar met de Westerse Protestantse waarden en normen) en een nauwe afstemming tussen bedrijfsleven en overheid. Voor veel landen geldt Zuid-Korea als het voorbeeld van een land dat haar schijnbaar onoverbrugbare achterstand in het peleton industrielanden teniet heeft weten te doen.