Een strategie voor de supply chain

• Snelheid is het sleutelwoord
• Logistieke valkuilen
• Logistiek bij Corporate Express
• Kies de juiste supply chain
• Heeft u functionele producten: kies een kosten-efficiënte supply chain
• Heeft u innovatieve producten: kies een responsieve-marktgerichte supply chain
• Combineren?
• Is de logistiek manager nog nodig?
• Mensen bepalen nog steeds succes of falen
• Discussie
• Literatuur

Het is zo vanzelfsprekend: logistiek. Thuis, wanneer een meubelzaak een wandmeubel aflevert en opbouwt. In de supermarkt, waar juist die diepvriesmaaltijd die zo goed smaakt in het schap ligt. Of wanneer de auto een beurt krijgt. Maar iedereen kent ook uitverkochte producten, overtollige voorraden en de hele dag wachten op de verwarmingsmonteur. Producten worden steeds meer een dienst. Hoe voorkom je overvolle magazijnen, onnodige afprijzingen, uit de pan rijzende transportkosten en bovenal klanten die uw onderneming de rug toekeren. Succesvoorbeelden van Dell, Wehkamp, Wal-Mart, het Amerikaanse leger, Dixons en Zara laten zien dat logistiek ook prima kan werken. Die ondernemingen hebben hun supply chain perfect afgestemd met hun strategie. Deze bijdrage helpt u bepalen wat de juiste supply chain is voor uw producten .....

Snelheid is het sleutelwoord

Onderzoek van Accenture in samenwerking met INSEAD en Standford University onder 636 ondernemingen gaf aan:

• Supply chain is een kritische factor bij het realiseren van een hoge aandeelhouderswaarde
• Supply chain management biedt competitief onderscheid
• Belangrijke doelen zijn: verminderen kosten, verhogen van de snelheid en verbeteren customer service prestaties
• Belangrijke instrumenten zijn: supply chain planning, relaties met leveranciers en klanten en fysieke distributie
• Ondernemingen die hun supply chain goed hebben georganiseerd zijn meer winstgevend

Centraal thema is snelheid. Het verkorten van doorlooptijden, snel introduceren van producten en doorvoeren van innovaties in distributiekanalen. Snelheid is ook nodig om logistieke kosten en werkkapitaal te verminderen. Ervaringen na de fusie bij retailer Laurus laten zien dat dit niet eenvoudig is. Snelheid schept marktkansen. Cisco, Viking Direct, Dell, IBM en Wal-Mart ontlenen hun succes ook aan supply chain management. Logistiek is niet alleen faciliterend, maar helpt nieuwe markten creëren. Zo hebben IBM en Goodyear Dunlop Tires een tienjarige overeenkomst voor outsourcing getekend. Het betreft één van de grootste Europese overeenkomsten tot nu toe. In het traject zal IBM de Europese inkoop van Goodyear in 15 landen over gaan nemen. Een geslaagde logistiek is dus niet meer beperkt tot binnen de vier muren van de onderneming. Of zoals de engelse hoogleraar Martin Christopher schreef: concurrentie verandert van tussen individuele ondernemingen naar concurrentie tussen ketens van ondernemingen.

Logistieke valkuilen

Voor wie wil investeren in supply chain innovatie is the-sky-the-limit… en in de investeringen daarin helaas ook. Er zijn veel nieuwe concepten: virtual warehousing, focused factories, outsourcing van logistiek en productie, ketenintegratie, synchronized production, supply chain planning en APS, supply chain executie software als WMS, TMS, CPFR, scheduling, e-procurement en shared services voor de klantenorderverwerking. En, bij logistieke veranderingen ook nadenken over het minimaliseren van belastingen en invoerrechten. Stilstaan lijkt achteruitgaan.

Mooie concepten, maar de praktijk is vaak anders. Het klantcontact, de customer service afdeling, is nog per land en per productdivisie geregeld. Electronica retailer Mediamarkt moet lampen bestellen bij Philips Lighting, video/audio en batterijtjes bij Philips Consumer Electronics en de kleine huishoudelijke apparatuur bij Philips DAP, in Nederland voor de Nederlandse filialen, in Duitsland voor de Duitse filialen. Even zoveel bestellingen, even zoveel facturen en geen kritieke massa voor EDI. Het contact met de klant beperkt zich tot het uitwisselen van orders. Het uitwisselen van informatie over promotieplanning, winkelverkopen en voorraden staat in de kinderschoenen. Zelfs als zouden Mediamarkt en Philips informatie uitwisselen dan stranden die gegevens in een veelheid aan ICT-systemen bij Philips of in een van vele distributie- en productielocaties. Supply chains zijn complex en ondoorzichtig; in de levensmiddelenindustrie, de chemie, de papierindustrie, de retail en bij logistieke dienstverleners. Het resultaat? Ontevreden klanten, ongebalanceerde voorraden, hoge kosten van transport en distributie en traag reageren op marktveranderingen. Tragisch zijn de lege Europese distributiecentra van Compaq in Gorinchem en Sony in Haarlem. Duurbetaalde monumenten voor foute logistieke keuzes.

De vraag is hoe je dan wel zo’n succesvolle supply chain kan ontwerpen? Het fundament daarvoor is simpel: maak een heldere keuze tussen een focus op kosten of een focus op snelheid!
Een keuze die afhankelijk is van de producten die onderneming verkoopt en van de karakteristieken van de klanten die de producten kopen. Op het oog simpele lessen. Toch wordt de meeste logisteike strategieën gekenmerkt door een one-size-fits-all benadering.

Logistiek bij Corporate Express

Corporate Express is wereldmarktleider in kantoorartikelen. Voorheen leverde Corporate Express producten op traditionele wijze aan haar klanten; grote hoeveelheden aan de voordeur. Vandaag heeft Corporate Express de dienstverlening meer op de individuele klanten afgestemd. Hun visie is dat continuïteit alleen kan wordt gewaarborgd door het ontwikkelen van een gezonde basis van goede en tevreden klanten. De meeste klanten hebben een Internet aansluiting en bestellen op eenvoudige wijze via het eigen Intranet of de website van Corporate Express. Bestellingen worden makkelijker, efficiënter en nauwkeuriger geplaatst, dan via de telefoon of fax waar kans is op onjuiste gegevensinvoer. De kosten zijn lager omdat er minder administratieve handelingen nodig zijn. Vervolgens zorgt Corporate Express binnen 24 uur voor de aflevering van de bestelling tot op de werkplek. Men voorziet in het totale assortiment dat de klant vraagt, geeft toegesneden informatie over het verbruik van artikelen, is in staat ook de distributie van bedrijfsspecifieke producten als formulieren te verzorgen en de facturatie gebeurt met een vast maandbedrag per werkplek. Deze benadering vergt wel dat Corporate Express continu de servicegraad, het werkelijke gebruik van kantoorartikelen en de distributiekosten op klantniveau volgt. In samenwerking met de klant, veelal facility management, wordt op eindgebruikersniveau onderzoek gedaan naar de tevredenheid. (bron http://www.corporateexpress.nl ).

Kies de juiste supply chain

Harvard professor Fisher onderzocht succesvolle supply chains. Fisher onderscheidt hierbij twee categorieën producten, functionele en innovatieve, die elk een ander soort supply chain vereisen. Of een kosten-efficiënte supply chain of een responsieve-marktgerichte supply chain.

Functionele producten zijn producten die basisbehoeften bevredigen. Omdat de vraag naar deze producten in de tijd nauwelijks verandert, hebben deze producten een stabiele, voorspelbare vraag, een lange levenscyclus en het risico van onverkoopbaarheid laag. Echter, de winstmarges zijn laag. Denk aan dagverse melk van Coberco, brood bij Edah, bouwmaterialen en producten in de basischemie en papierindustrie.

Innovatieve producten leveren vaak wel hogere marges op. Producenten zoeken daarom ook naar innovatie van functionele producten; de Breaker van Friesche Vlag (nu ook bij McDonald’s), de ijsjes van Ben en Jerry’s, de continue vernieuwing in het assortiment van Sony en de 20 collecties die moderetailers Zara elk jaar presenteert. De productlevenscyclus is vaak kort, omdat de concurrentie snel imiteert. Ondernemingen moeten steeds nieuwe producten introduceren. De vraag is daarom onvoorspelbaar. Het risico van onverkoopbare producten is groot. Innovatieve producten, met hoge winstmarges en een onzekere vraag, vereisen een andere supply chain dan stabiele, functionele producten met lage marges.