Ze willen niet, ze kunnen niet, ze durven niet...

Het CNV signaleert in zijn laatste arbeidsvoorwaardennota dat 1 op de 6 werknemers met tegenzin naar het werk gaat. Jaarlijkse schadepost voor onze economie als gevolg van gedemotiveerde werknemers wordt geschat op € 8 à 9 miljard. (Bron: Financieele Dagblad, 15 september 2006)

Waarom zijn zoveel mensen ontevreden over hun werk en al helemaal over veranderingen op het werk? Hoe komt het dat sommige bedrijven het maximale weten te halen uit hun mensen, terwijl andere bedrijven kampen met personeel dat onverschillig werkt, fouten maakt of zelfs steelt van de werkgever?

In dit artikel willen wij een lans breken voor ownershipmanagement ofwel een situatie creëren waarin mensen denken en handelen als eigenaren. De praktijk laat zien dat hiermee grote winst geboekt kan worden op het gebied van: binden van werknemers, het verhogen van het werkplezier en het vergroten van de productiviteit en innovatiekracht.

• Gevoel van ownership
• De kracht van menselijke drijfveren
• Ownership als managementfilosofie
• Samenvatting

“The totality of my possessions reflects the totality of my being; I am what I have ”
Jean Paul Sartre, L’etre et le neant p. 591

Gevoel van ownership

Wat maakt dit bedrijf tot zo’n doorslaand succes? Nucor heeft er voor gekozen een andere relatie met z’n werknemers aan te gaan gebaseerd op een basisbehoefte van mensen: gevoel van ownership.

Gevoelens van ownership worden bepaald door drie dimensies: heb ik ergens kennis van (weten), heb ik er invloed op (doen) en heb ik er een belang in (hebben). Wanneer een van deze elementen, of een combinatie ervan, in voldoende mate aanwezig is ontwikkelen mensen een gevoel van eigenaarschap ten opzichte van een bepaald object of idee. Pierce heeft veel onderzoek gedaan naar wat hij noemt psychological ownership. (Bron: Pierce, e.a. (2001) ‘Toward a theory of psychological ownership in organizations’. Academy of Management Review)

Een motivatietheorie gebaseerd op het streven van mensen naar een eigen identiteit, iets nuttigs te doen en een eigen plek te hebben. Mensen zullen altijd deze basale behoeften willen bevredigen. Er is echter één maar, als dit niet kan door middel van, dan maar ten koste van de omgeving, familie of bedrijf. Kan het niet goedschiks, dan maar kwaadschiks.

Vanuit economische hoek is Louis Kelso een belangrijke ‘advocaat’ van ownership geweest. Hij was voorstander van een derde weg tussen communisme en kapitalisme. Zijn streven om van elke arbeider ook een shareholder te maken heeft in ieder geval geleid tot het Employee Stock Ownership Plan in de VS.