De locusts en de locus

In dit artikel verklaar ik aan de hand van het verhaal van de Rocky Mountain Locust de opkomst van de ‘zwerfkapitalisten’. Daartoe pas ik het begrip ‘locus of control’ toe op de onderneming. Het voorbeeld Ahold toont aan dat de tijd waarin vrij eenvoudig waarde gecreeërd werd op concernniveau al geruime tijd achter ons ligt en dat de ‘locus’ van waardecreatie in de meeste concerns op SBU-niveau is komen te liggen. Alleen het in cultuur nemen van de strategische wildernis die vele concerns kenmerkt kan de wind uit de zeilen van de zwerfkapitalisten nemen. Daartoe zal het concern getransformeerd moeten worden.

• De locusts en de locus
• De ‘locus van waardecreatie’
• Ahold en de andere beurskampioenen van de gouden jaren ’90
• Een strategische wildernis van verwaarloosde SBU’s
• De opkomst van de zwerfkapitalisten
• Transformeer het concern en neem de wind uit de zeilen van de zwerfkapitalisten
• Tot slot

De locusts en de locus

Zo’n twee jaar gelden maakte de toenmalige Duitse SPD-voorzitter Müntefering de beroemde vergelijking tussen zwerfkapitalisten en locusts, oftewel sprinkhaanzwermen. Zijn stelling was dat private equity- en hedgefondsen (in dit artkel zwerfkapitalisten genoemd) als een plaag op bedrijven neerstrijken, alles kaalvreten en daarna verdergaan naar het volgende slachtoffer.

Ligt het antwoord op de zwerfkapitalisten in het verhaal van de Rocky Mountain Locust besloten? De overeenkomsten zijn treffend. Ook voor het welig tieren van het zwerfkapitaal vinden we momenteel gunstige omstandigheden. Veel concerns zijn een geteisterde wildernis waarin veel waarde opgesloten zit in onderliggende, vaak verwaarloosde SBU's (geconcentreerde suikers). De conjunctuur (hoge temperatuur) is veelbelovend. De rente (gunstige wind) is laag. Het antwoord op de zwerfkapitalisten zou wel eens kunnen zijn de wildernis van matig presterende concerns ‘in cultuur te nemen’.

De ‘locus van waardecreatie’

Een uitstapje in de psychologie, waarin het begrip locus of control bestaat: Een individu projecteert de controle over zijn leven hetzij buiten zichzelf, hetzij in zichzelf. Zo ziet de één alles wat hem overkomt als zijn ‘lot’ waaraan hij zelf maar weinig kan doen: het leven overkomt hem. De ander ziet zijn levensgeluk juist als de resultante van zijn eigen acties: hij meent zijn eigen lot in handen te hebben. De kijk op de ‘locus’ wordt door omstandigheden beïnvloed. Hoe hoger je maatschappelijke status en welvaart, hoe meer je de locus in jezelf projecteert.